«و يبقي وجه ربک ذو الجلال و الإکرام»1
بحثم در اين خطبه به مناسبت اينکه در آستانه عاشوراي حسيني هستيم در اين رابطه است. اين حادثه باقي است و خداوند نيز آنرا نگه داشته است، ما هم موظفيم در بقاي آن بکوشيم و درسهاي عبرتآموز آنرا بياموزيم.
چرا حادثه عاشورا، که در سال 61 قمري رخ داد، بعد از گذشت بيش از 13 قرن تجلياش روزافزون است؟ محمود عقّاد، از علماي بزرگ اهل سنت، کتابي دارد. در اين کتاب به مناسبتي به امام حـسين ميرسد و مينويسد: «من ظافر؟» پيروز کيست؟ از صبح روز عاشورا پيروزي با دستگاه حاکمه (بني اميه) بود تا روزي که اهل بيت از شام بازگشتند و کفة ترازو به عنوان غالب و مغلوب يکدفعه عوض شد و امروز ميبينيم چنين است.
اين درس را بايد از تاريخ بگيريم حرم امام حسين (ع) حرم درس است. کربلا کربلاي زندگي مادي و معنوي جـامعه بشري است؛ نه فقط شيعه و مسلمين، چـون غير شيعيان هم به حـرم اهل بيت ارادت ميورزند. کربلا براي مسلمان و غير مسلمان درس فداکاري است. زندگي بدون حرکت و جهاد به نتيجه نميرسد. جهاد با نفس و جهاد با دشمن خارج جهاد اکبر و جهاد اصغر است که شهادت ميطلبد و رهبر شهادت امام حسين است.
اگر تاريخ بشر را از بدو خلقت تا آخر آفرينش ورق بزنيم و کربلاي 61 را از کتاب زندگي بشر برداريم اين کتاب ناقص خواهد بود، چون زندگي با جهاد و شهادت در حرکت است و حسين (ع) رهبر شهادت است. کيست که در تاريخ چنين فداکاري کرد!؟
بورسلامه مسيحي شاعر و اديبي است که به زبان عربي خود شعر ميگويد. وقتي به نام امام حـسين ميرسد خداوند را به علي و فاطمه و حسن و حسين سوگند ميدهد که: خدايا تو را سوگند ميدهم به جراحتهاي حسين
بجراح الحسين في کل جرح يجد الصبر کفهه ازلياً
يعني صبر و استقامت را وقتي خداوند آفريد منزل نداشت، بيخانمان بود گاهي در نوح بود، گاهي در ابراهيم بود، گاهي در موسي و گاهي در عيسي و گاهي در پيامبر اکرم (ص) بود. صبر در همه آمد ولي منزلش را پيدا نکرد. منزلش را بعد از ظهر روز عاشورا پيدا کرد. هر جراحتي که در بدن امام حسين(ع) ايجاد شد صبر خانة ابدي خود را پيدا کرد.
قرآن کريم ميفرمايد: «کل من عليها فان و يبقي وجه ربک ذو الجلال و الاکرام»2
همه چيز عالم فاني است و تنها وجه الله باقي است. وجه الله يعني چه؟ انسان را به صورت ميشناسند، خداوند را هم بايد به چهره خدا شناخت ولي خدا که چهره ندارد زيرا جسم نيست. صفات خداوند چهرة خداوند است و لذا ميفرمايد: «ذو الجلال و الاکرام» که جلال اشاره به صفت قهر الهي دارد و اکرام اشاره به صفات جمال الهي دارد. صفات الهي همه چهره خداوندند: علم، رحمت، حکمت، کرامت همه صفات از صفات الهي است. وجه الله جمال و جلال است و جلال و جمال خدا هم همه اين اسماء الحسني است. اين زيباييها، که ما ميبينيم در خلقت جلوه ميکند، قطب و نقطه مرکزي آن مخلوقي است که همه صفات جلال و جمال را در وجودش دارد.
علي فاطمه و حسن و حسين باقياند چون وجه الله هستند. از امام صادق (ع) در رابطه با آيه «و يبقي وجه ربک ذو الجلال و الإکرام» ميپرسند و ايشان ميفرمايند: ما وجه خداييم.
«و قوله يبقي وجه ربک ذو الجلال و الاکرام» قال الصادق (ع) نحن وجه الله»3
سرّش اين است که همه اين صفات الهي در هيچ عصر و زماني جلوه نکرد مگر در روز عاشورا.
متوکل به قبر مطهر امام حسين (ع) آب بست. هدف هم اين بود که قبر را از بين ببرد. اين آب خراب کرد و خراب کرد تا به قبر امام حسين (ع) رسيد و دور تا دور قبر امام حسين(ع) را فرا گرفت ولي شروع به دور زدن کرد و آسيبي به قبر نرساند. اينکه در تاريخ و در روايات و فقه هم ميخوانيم نماز در حائر حسيني تخيير است. مسافر در چهار جا نمازش را در تمام و قصر مخدر است. 1.کعبه، 2.مسجد الحرام، 3.حرم پيغمبر اکرم (ص)، 4.مسجد کوفه، 5. حائر حسيني. حائر يعني محل حيرت.
اين اخبار را شيعه و سني و صاحبان لغت مينويسند، زيرا آب سرگردان شد و دور قبر ميچرخيد. صاحب جواهر وقتي «حائر» را معنا ميکند ميگويد: حائر همان محل دفن امام حسين(ع) و شهدايي که دور امام حسين (ع) هستند ميباشد البته غير از عباس که قبرشان در جاي ديگري است. اين يک نکته است.
نکته دوم اين است که در عصر روز عاشورا وقتي شمر بر سينه امام حسين(ع) نشست امام حسين (ع) به شمر فرمود: (جلست مجلساً عظيماً) جاي بزرگي نشستهاي. با توجه به اين نکتهها اين سؤال براي انسان پيش ميآيد که چرا وقتي شمر بر روي سينه امام حسين (ع) نشست، خداوند به شمر اجازه اين کار را داد ولي به آب اجازه نداد که قبر امام حسين (ع) را ويران کند؟ چون شهادت رمز بقاي امام حسين(ع) بود ولي متوکل ميخواست قبر امام حسين(ع) را از بين ببرد تا امام حسين(ع) از يادها برود.
بحث ديگر در رابطه با قمهزني است. رهبر معظم انقلاب و مراجع تقليد معظم در قم و نجف به اين موضوع اشاره کردهاند. قمهزني نه در عصر ائمه (ع) بوده و نه در دين و روايات آمده است، بلکه حرکتي جاهلانه است که اساسي ندارد و براي اسلام مضر و خطرناک است. سال پيش تمام سايتهاي خبري نشان دادند کـه پدري پسر دو سالهاش را قمه زد و خـون از سر او ميآمد و گريه ميکرد. اين ضربهاي است به عاشوراي امام حسين (ع).
حضرت صادق (ع) فرمودند: «اوصيکم بتقوي الله و الورع في دينکم و الاجتهاد لله و صدق الحديث و اداء الامانة... فإن الرجل منکم إذا ورع في دينه و صدق الحديث و ادّي الامانة و حسن خُلقه مع النّاس قيل هذا جعفري فيسرّني ذلک و يدخل علي منه السّرور و قيل هذا ادب جعفر و إذا کان علي غير ذلک دخل علي بلاؤه و عاره و قيل هذا ادب جعفر و الله لحدّثني ...»4
«اگر شما راست بگوييد، امين باشيد، درست رفتار کنيد و درست باشيد و خوش اخلاق باشيد ميگويند اين ادب امام صادق(ع) است و من خوشحال ميشوم که مردم بگويند اين ادب جعفري است، و اگر دروغ بگوييد ... باز ميگويند او جعفري است و عار و ننگش دامن ائمه را ميگيرد.
لذا قمهزدن عار و ننگي است که دامن ائمه عليه السلام را ميگيرد.
من شنيدم البته نشد تحقيق کنم که بعضي روز عاشورا خودشان را در مقابل حرم امام رضا (ع) به روي زمين انداخته و از صورت خود را به روي زمين کشيده تا به حرم امام رضا(ع) رسيدند. چرا به سخنان رهبر معظم انقلاب و مراجع عاليقدر گوش نميکنيد؟ بايد از روز عاشورا درس گرفت. توجه به عزاداري و محتواي روضه و مواعظ و اشعاري که خوانده ميشود مهم است، از مسجد بهره بگيريم. در زمانهاي قديم مسئله و حديث را ابتداي مراسم ميگفتند و در پايان مراسم مديحهسرايي ميکردند و روضه ميخواندند.
اميدوارم مراسم اين محرم و صفر را بهتر برگزار كنيم و مورد مرضي امام عصر (عج) باشيم.