شيوه معماري مجموعه مسجد و مدرسه عالي شهيد مطهري ( سپهسالار جديد ) با قدمتي بيش از يك قرن واز آثار مهم دوره قاجاريه تلفيقي از سبك معماري مسجد جامع اصفهان در قسمت هشتي و ورودي، مسجد اياصوفيا در استانبول و نماسازي آن يادآور مدرسه چهارباغ اصفهان است.
به گزارش واحد اطلاع رساني سازمان ميراث فرهنگي كشور مرحوم سپهسالار در نقشه كشي، معماري و وضع ساختمان اين بناي بزرگ، طرح و نقشه شرقي اسلامي را درنظر داشته است.
مدرسه اين مجموعه با صحني به ابعاد 61×60 ذرع در دو طبقه در چهار جهت بنا، ساخته شده است. اين بنا داراي 60 حجره فوقاني و تحتاني براي سكونت طلاب علوم ديني است.
چهار ايوان مرتفع موازي روبه قبله كه يكي از آنها كوتاه تر است، چهار مناره بلند با پايه هايي از سنگ به ارتفاع يك متر با حجاري هاي ظريف بخشهاي ديگر اين مجموعه تاريخي به شمار مي رود.
از چهار مناره دو مناره در دو طرف مقصوره، بالا رفته و دو مناره ديگر رو به روي ايوان قرار دارد. گل دسته ها تمام كاشي و داراي نقش هستند. در زواياي در بزرگ و دو طرف جلوخان غربي هم دو مناره ديگر وجود دارد.
تمامي مناره ها از آجر ساخته شده و روكار آنها با كاشي هاي هفت رنگ مخصوص دوره قاجاريه تزيين شده است. كاشي هاي گنبد كه در اثر مرور زمان متلاشي شده بود در سال 1208 و 1307 ش به طرز ظريف و زيبايي ترميم و در اطراف گنبد كلمه "لا اله الاالله" و "محمد رسول الله" به خط كوفي منقوش شد.
مصلاي مسجد كه به چهل ستون معروف است در قسمت شرقي صحن قرار دارد. اين مصلا داراي 44 ستون سنگي يكپارچه مرتفع است كه در وسط هر چهار ستون طاقي محكم برافراشته اند.
در بزرگ ورودي غربي از دو سمت به واسطه دهليز متحدالشكل به داخل صحن مدرسه راه دارد. در شرقي داراي دهليزهاي طولاني است كه مستقيما" به صحن مدرسه راه مي يابد.
صحن مدرسه داراي چهار باغچه مشجر، چهار خيابان و حوض بزرگي است كه آب جاري قنات تهران مخصوص مدرسه و مسجد و عمارت بهارستان به آن راه مي يافت.
منبع: ميراث فرهنگي كشور
